قیمت جهانی طلا پس از اعلام نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در روز چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵، با رشد ۳.۴ درصدی به حدود ۴۰۶۰ دلار در هر اونس رسید. این افزایش پس از پیروزی دموکرات‌ها و به دست گرفتن کنترل هر دو مجلس کنگره اتفاق افتاد؛ نتیجه‌ای که با کاهش ارزش دلار و افت بازده اوراق خزانه آمریکا همراه شد. نقره نیز نزدیک به ۵ درصد افزایش قیمت داشت. اما چرا تغییر ترکیب کنگره آمریکا باعث رشد قیمت طلا شد و این اتفاق چه تأثیری می‌تواند بر بازار طلای ایران داشته باشد؟
به گزارش زرمینکس، بر اساس آخرین گزارش رویترز در ۴ نوامبر ۲۰۲۶، قیمت هر اونس طلای نقدی تا ساعت ۲۲:۳۴ چهارشنبه به وقت ایران با افزایش ۳.۴ درصدی به ۴۰۵۹.۹۵ دلار رسید. قراردادهای آتی طلای آمریکا برای تحویل در دسامبر نیز با رشد ۳.۴ درصدی در سطح ۴۰۷۳ دلار بسته شدند.
این افزایش یکی از بزرگ‌ترین رشدهای روزانه طلا از اواسط اوت تاکنون محسوب می‌شود و در شرایطی اتفاق افتاده که قیمت جهانی این فلز روز ۳۰ اکتبر تا ۳۸۶۹.۸۵ دلار کاهش یافته بود.
به این ترتیب، طلا در کمتر از یک هفته از کف ثبت‌شده در ۳۰ اکتبر تا قیمت گزارش‌شده در ۴ نوامبر، حدود ۱۹۰ دلار در هر اونس افزایش یافته است؛ معادل رشد تقریبی ۴.۹ درصد از آن کف قیمتی.
نتیجه انتخابات آمریکا چه بود و چرا بازار طلا واکنش نشان داد؟
در انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه ۳ نوامبر، حزب دموکرات موفق شد کنترل مجلس نمایندگان و سنای آمریکا را به دست آورد.
طبق گزارش آسوشیتدپرس، دموکرات‌ها علاوه بر پیروزی در حوزه‌های انتخاباتی رقابتی، در برخی ایالت‌هایی که طی سال‌های گذشته عمدتاً به جمهوری‌خواهان رأی داده بودند نیز موفق شدند.
این نتیجه به معنی تغییر رئیس‌جمهور آمریکا نیست. دونالد ترامپ همچنان رئیس‌جمهور خواهد بود، اما کنگره جدید که از ژانویه ۲۰۲۷ فعالیت خود را آغاز می‌کند، می‌تواند توان دولت برای تصویب قوانین مالیاتی، بودجه‌ای و اقتصادی را محدود کند.
در چنین شرایطی، اجرای برنامه‌های اقتصادی دولت ممکن است به توافق بیشتری میان کاخ سفید و کنگره نیاز داشته باشد.
بازارهای مالی به این احتمال واکنش نشان داده‌اند که کاهش توان دولت برای اجرای برنامه‌های افزایش هزینه یا کاهش مالیات، می‌تواند سرعت رشد کسری بودجه و نیاز به انتشار اوراق بدهی جدید را تحت تأثیر قرار دهد.
بااین‌حال، پیروزی دموکرات‌ها به‌خودی‌خود تضمین نمی‌کند که کسری بودجه آمریکا کاهش پیدا کند. تأثیر واقعی این تغییر به قوانینی بستگی دارد که کنگره و دولت در ماه‌های آینده تصویب می‌کنند.
چرا کاهش ارزش دلار به افزایش قیمت جهانی طلا منجر شد؟
یکی از مهم‌ترین عوامل رشد قیمت طلا در معاملات چهارشنبه، کاهش ارزش دلار آمریکا بود.
طبق گزارش رویترز، شاخص دلار که ارزش این ارز را در برابر سبدی از شش ارز مهم جهان اندازه‌گیری می‌کند، پس از انتخابات به پایین‌ترین سطح خود در بیش از یک ماه گذشته رسید و در مقطعی نزدیک به ۱۰۱.۳۹ واحد معامله شد.
قیمت جهانی طلا با دلار اعلام می‌شود. بنابراین، وقتی ارزش دلار در برابر سایر ارزها کاهش پیدا می‌کند، خرید طلا برای سرمایه‌گذارانی که دارایی آن‌ها به ارزهای دیگر است، ارزان‌تر می‌شود.
این تغییر می‌تواند تقاضای جهانی طلا را افزایش دهد؛ هرچند رابطه دلار و طلا همیشه معکوس و قطعی نیست.
عامل دوم، کاهش بازده اوراق خزانه آمریکا بود.
طبق گزارش کیتکو، بازده اوراق ۱۰ساله خزانه آمریکا در معاملات اولیه پس از انتخابات به محدوده ۴.۹۳ درصد کاهش یافت.
برای درک اهمیت این اتفاق باید توجه کرد که نگهداری طلا برخلاف اوراق بدهی، سود دوره‌ای ایجاد نمی‌کند.
زمانی که بازده اوراق کاهش پیدا می‌کند، هزینه فرصت نگهداری طلا کمتر می‌شود و ممکن است بخشی از سرمایه‌گذاران تمایل بیشتری به خرید این فلز نشان دهند.
بنابراین، مهم‌ترین مسیر اثرگذاری انتخابات بر طلا را می‌توان این‌گونه توضیح داد: پیروزی دموکرات‌ها و احتمال محدود شدن برنامه‌های مالی دولت، انتظارات سرمایه‌گذاران از اقتصاد آمریکا را تغییر داد. این تغییر با کاهش ارزش دلار و بازده اوراق همراه شد و شرایط مناسب‌تری برای افزایش تقاضای طلا ایجاد کرد.
البته هم‌زمانی این اتفاق‌ها به معنای آن نیست که تمام رشد ۳.۴ درصدی طلا فقط از نتیجه انتخابات ناشی شده است.
تحلیلگران درباره جهش قیمت طلا چه می‌گویند؟
کریس وستون، مدیر تحقیقات مؤسسه Pepperstone، در گفت‌وگو با رویترز توضیح داده که کاهش ارزش دلار و افت شدید بازده اسمی و واقعی اوراق خزانه آمریکا، به شکل مشخصی از قیمت طلا حمایت کرده‌اند.
او همچنین معتقد است نگرانی سرمایه‌گذاران درباره افزایش تقابل سیاسی و احتمال تغییر سیاست‌های خارجی دولت آمریکا می‌تواند تقاضا برای دارایی‌های امن را تقویت کند.
از سوی دیگر، حماد حسین، اقتصاددان ارشد حوزه اقلیم و کالا در Capital Economics، افزایش نگرانی درباره چشم‌انداز مالی آمریکا را از عوامل حمایت از طلا و سایر فلزات گران‌بها دانسته است.
بااین‌حال، این مؤسسه نسبت به ادامه رشد قیمت طلا محتاط است؛ زیرا تورم بالا می‌تواند بانک مرکزی آمریکا را به حفظ سیاست پولی سخت‌گیرانه یا افزایش نرخ بهره وادار کند.
این اختلاف دیدگاه نشان می‌دهد معامله‌گران در حال ارزیابی دو نیروی متفاوت هستند: اثر مثبت کاهش دلار و بازده اوراق بر طلا، در مقابل فشار احتمالی تورم و نرخ بهره بالا.
چرا نقره بیشتر از طلا رشد کرد؟
افزایش قیمت پس از انتخابات تنها به طلا محدود نبود. طبق گزارش رویترز در معاملات روز چهارشنبه، قیمت هر اونس نقره با رشد ۴.۹ درصدی به ۵۲.۲۳ دلار رسید. پلاتین نیز ۵.۶ درصد افزایش یافت و به ۱۴۹۶.۴۰ دلار رسید. پالادیوم هم با رشد ۷.۵ درصدی، سطح ۱۰۰۴ دلار را ثبت کرد. نقره علاوه بر کاربرد سرمایه‌گذاری، در بخش‌هایی مانند تجهیزات الکترونیکی، انرژی خورشیدی و صنایع مختلف مصرف می‌شود. به همین دلیل، قیمت آن هم از متغیرهای پولی مانند دلار و نرخ بهره تأثیر می‌گیرد و هم به انتظارات مربوط به فعالیت‌های صنعتی واکنش نشان می‌دهد. در معاملات اخیر، کاهش بازده اوراق و بازگشت تقاضا به بازار فلزات گران‌بها با رشد شدیدتر نقره همراه شده است. بااین‌حال، نمی‌توان صرفاً از افزایش بیشتر قیمت نقره نتیجه گرفت که این فلز در آینده بازدهی بالاتری نسبت به طلا خواهد داشت؛ زیرا حساسیت آن به تغییرات تقاضای صنعتی نیز می‌تواند باعث نوسانات شدیدتر شود.
آیا انتخابات آمریکا باعث ادامه رشد قیمت طلا می‌شود؟
با وجود افزایش قابل‌توجه قیمت، هنوز نمی‌توان ادامه روند صعودی طلا را قطعی دانست.
یکی از مهم‌ترین موانع احتمالی رشد، چشم‌انداز نرخ بهره فدرال رزرو است.
بانک مرکزی آمریکا در نشست ۲۸ اکتبر نرخ بهره را در محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد ثابت نگه داشت. از ۱۲ عضو رأی‌دهنده کمیته، دو نفر خواستار افزایش نرخ بهره بودند.
طبق داده‌های FedWatch بورس کالای شیکاگو که در گزارش چهارشنبه رویترز آمده، معامله‌گران در زمان انتشار خبر احتمال افزایش نرخ بهره در دسامبر را حدود ۸۳ درصد برآورد می‌کردند.
این عدد بیانگر انتظارات بازار در آن زمان است و احتمال قطعی تصمیم فدرال رزرو محسوب نمی‌شود.
در همین حال، شورای جهانی طلا پیش از انتخابات در تحلیلی به تاریخ ۲۲ اکتبر تأکید کرده بود که واکنش تاریخی قیمت طلا بیشتر به سیاست‌های اقتصادی و پولی پس از انتخابات وابسته بوده تا نتیجه روز رأی‌گیری.
به همین دلیل، رشد روز چهارشنبه را باید واکنش اولیه بازار به نتیجه انتخابات و تغییر انتظارات اقتصادی دانست؛ نه نشانه قطعی شروع یک روند صعودی جدید.
رشد اونس جهانی چه تأثیری بر قیمت طلای ۱۸ عیار ایران دارد؟
برای خریداران ایرانی، افزایش ۳.۴ درصدی قیمت جهانی طلا یک عامل مهم است؛ اما به‌تنهایی نمی‌تواند میزان رشد قیمت طلای داخلی را مشخص کند.
ارزش پایه طلای ۱۸ عیار در ایران عمدتاً از دو متغیر تأثیر می‌گیرد: قیمت جهانی اونس طلا و نرخ دلار در بازار داخلی.
برای مثال، اگر اونس جهانی ۳.۴ درصد افزایش پیدا کند و نرخ دلار در ایران ثابت بماند، ارزش محاسباتی طلای ۱۸ عیار نیز تقریباً به همین نسبت رشد خواهد کرد.
اما اگر در همین فاصله نرخ دلار در بازار ایران ۲ درصد کاهش پیدا کند، اثر ترکیبی این دو تغییر باعث می‌شود ارزش پایه تومانی طلا فقط حدود ۱.۳۳ درصد افزایش یابد.
برعکس، اگر اونس و دلار هر دو افزایش پیدا کنند، اثر آن‌ها می‌تواند رشد قیمت طلای داخلی را تشدید کند.
این محاسبات فرضی هستند و قیمت واقعی بازار، اختلاف نرخ خریدوفروش، اجرت و هزینه‌های معاملات را شامل نمی‌شوند.
بنابراین، برای بررسی واکنش واقعی بازار ایران به انتخابات آمریکا باید تغییرات قیمت طلای ۱۸ عیار، نرخ دلار و قیمت جهانی اونس را در یک بازه زمانی یکسان مقایسه کرد.
این موضوع در بازار سکه اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا علاوه بر ارزش طلای موجود در سکه، تغییر حباب قیمتی نیز می‌تواند باعث تفاوت بازدهی آن با طلای خام شود.
از سوی دیگر، تحولات سیاسی و اقتصادی مرتبط با ایران ممکن است از مسیر انتظارات بازار ارز داخلی نیز بر قیمت طلا تأثیر بگذارد. به همین دلیل، نمی‌توان واکنش قیمت تومانی طلا را صرفاً از نتایج انتخابات آمریکا پیش‌بینی کرد.
بازار طلا در انتظار گزارش اشتغال آمریکا
پس از جهش قیمت طلا در معاملات چهارشنبه، توجه سرمایه‌گذاران به داده‌های اقتصادی بعدی آمریکا معطوف شده است.
طبق تقویم رسمی اداره آمار کار آمریکا، گزارش اشتغال ماه اکتبر روز جمعه ۶ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر می‌شود.
این گزارش شامل تغییرات اشتغال غیرکشاورزی و نرخ بیکاری است و می‌تواند انتظارات بازار درباره تصمیم بعدی فدرال رزرو را تغییر دهد.
اگر آمار اشتغال از رشد قوی‌تر اقتصاد آمریکا حکایت داشته باشد، ممکن است انتظار افزایش نرخ بهره تقویت شود؛ موضوعی که می‌تواند بر قیمت طلا فشار وارد کند.
در مقابل، نشانه‌های ضعف بازار کار ممکن است انتظارات افزایش نرخ بهره را کاهش دهد و از این مسیر برای طلا حمایت ایجاد کند.
در مجموع، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا با کاهش ارزش دلار و افت بازده اوراق خزانه همراه شد و قیمت جهانی طلا را دوباره به بالای ۴ هزار دلار رساند. بااین‌حال، مسیر بعدی بازار به سیاست‌های اقتصادی دولت و کنگره، تصمیم فدرال رزرو و داده‌های تورم و اشتغال بستگی دارد.
برای سرمایه‌گذاران ایرانی نیز مهم‌ترین نکته این است که رشد جهانی طلا الزاماً به معنای افزایش یکسان قیمت آن در بازار داخلی نیست و تغییرات نرخ ارز می‌تواند بخشی از این رشد را تقویت یا خنثی کند.
